Trong đào tạo nghề, người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn trực tiếp hướng dẫn, cầm tay chỉ việc, đồng hành cùng sinh viên trong từng thao tác kỹ thuật. Với đặc thù chương trình đào tạo chú trọng thực hành, chiếm khoảng 70% thời lượng học tập, dấu ấn của người thầy tại Trường Cao đẳng nghề Bách khoa Hà Nội (HACTECH) hiện diện rõ nét trong từng giờ học, từng sản phẩm và cả hành trình trưởng thành của mỗi sinh viên.

Từ những thao tác đầu tiên trên lớp học thực hành

Ở HACTECH, một tiết học thực hành không đơn thuần là khoảng thời gian sinh viên vận dụng kiến thức đã học mà còn là cơ hội để các em được quan sát, trải nghiệm và rèn luyện kỹ năng dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giảng viên.

Trong một tiết học hàn mạch của nghề Điện tử công nghiệp, thầy Hoàng Minh Giang trực tiếp cầm mỏ hàn thực hiện các thao tác mẫu để sinh viên quan sát. Từ cách cầm dụng cụ, điều chỉnh nhiệt độ đến kỹ thuật hàn các linh kiện, từng công đoạn đều được thầy hướng dẫn cụ thể. Khi sinh viên thực hành chưa đúng kỹ thuật, thầy lại đến tận vị trí, hướng dẫn và cùng các em điều chỉnh từng thao tác.

Sự hướng dẫn trực tiếp ấy giúp sinh viên nhanh chóng nhận ra những điểm chưa đúng, hiểu nguyên nhân và biết cách khắc phục. Những thao tác tưởng chừng nhỏ bé nhưng được lặp đi lặp lại qua mỗi giờ học sẽ dần hình thành kỹ năng nghề nghiệp vững chắc, giúp các em tự tin hơn khi bước vào môi trường làm việc thực tế.

Với nghề Công nghệ chế tạo máy, hành trình làm chủ kỹ năng nghề cũng bắt đầu từ những bài học cụ thể như vậy. Kỹ sư Nguyễn Văn Thái trực tiếp hướng dẫn sinh viên thực hiện bản thiết kế trên máy tính, giải thích từng chi tiết và yêu cầu kỹ thuật. Sau đó, thầy cùng trò khởi động máy CNC, thực hiện các thao tác vận hành và gia công theo bản vẽ.

Điểm đặc biệt của phương pháp đào tạo này là sinh viên được tiếp cận đồng thời với kiến thức thiết kế và quy trình sản xuất thực tế. Khi gặp khó khăn, các em có thể trao đổi ngay với giảng viên để được giải đáp, hướng dẫn xử lý. Nhờ vậy, kiến thức không chỉ được ghi nhớ qua sách vở mà còn được củng cố bằng trải nghiệm thực hành, giúp sinh viên hiểu sâu và hình thành tư duy kỹ thuật một cách hệ thống.

Khi thầy và trò cùng giải những bài toán thực tế

Không chỉ trong các tiết học trên lớp, sự đồng hành của giảng viên còn thể hiện rõ qua những dự án, cuộc thi chuyên môn và hoạt động nghiên cứu, sáng tạo của sinh viên.

Tại cuộc thi Robocon hằng năm, các giảng viên nghề Cơ điện tử như thầy Bùi Văn Kiên, Nguyễn Hữu Bằng, Vũ Ngọc Phúc, Nguyễn Hồng Đạt đã dành nhiều thời gian cùng sinh viên nghiên cứu, thiết kế và chế tạo rô-bốt. Có những giai đoạn cao điểm, thầy và trò miệt mài làm việc đến đêm khuya, tranh thủ cả những ngày nghỉ để hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm và khắc phục các lỗi kỹ thuật.

Trong quá trình ấy, người thầy không chỉ đóng vai trò hướng dẫn chuyên môn mà còn là người đồng hành, khơi gợi tinh thần sáng tạo và khích lệ sinh viên kiên trì trước những khó khăn. Mỗi lần thử nghiệm chưa thành công là một lần thầy trò cùng phân tích nguyên nhân, tìm phương án điều chỉnh và hoàn thiện mô hình.

Chính những trải nghiệm thực tế này đã tạo nên môi trường học tập giàu tính tương tác. Kiến thức lý thuyết được vận dụng ngay vào sản phẩm cụ thể; những vấn đề kỹ thuật không còn nằm trên trang giấy mà trở thành bài toán cần giải quyết bằng tư duy và đôi bàn tay của người học. Qua đó, sinh viên không chỉ tích lũy kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện khả năng làm việc nhóm, tư duy giải quyết vấn đề và tác phong làm việc chuyên nghiệp.

Khơi dậy sáng tạo, nuôi dưỡng đam mê nghề nghiệp

Với nghề Thiết kế đồ họa, dù mang nhiều yếu tố nghệ thuật và sáng tạo, vai trò hướng dẫn trực tiếp của người thầy vẫn là một phần quan trọng trong quá trình đào tạo.

Sinh viên được thực hành thường xuyên trên máy tính, trực tiếp thiết kế những sản phẩm đồ họa gắn với đời sống và yêu cầu thực tế. Giảng viên hướng dẫn các em sử dụng phần mềm, nắm vững nguyên lý thiết kế, bố cục, màu sắc và kỹ thuật xử lý hình ảnh. Tuy nhiên, bên cạnh việc rèn luyện kỹ năng sử dụng công cụ, người thầy còn khuyến khích sinh viên phát huy cá tính sáng tạo, hình thành tư duy thẩm mỹ và tìm kiếm phong cách thiết kế riêng.

Mỗi sản phẩm hoàn thành là kết quả của quá trình học hỏi, thử nghiệm và chỉnh sửa. Giảng viên vừa là người định hướng chuyên môn, vừa tạo điều kiện để sinh viên mạnh dạn thể hiện ý tưởng và phát triển năng lực cá nhân.

Những thành quả từ quá trình đào tạo ấy được thể hiện qua kết quả của sinh viên tại các sân chơi chuyên môn. Tiêu biểu, Nguyễn Minh Tuấn, sinh viên nghề Thiết kế đồ họa K12, đã giành giải Nhì tại kỳ thi tay nghề cấp thành phố năm 2023. Đây không chỉ là thành tích đáng tự hào của cá nhân sinh viên mà còn là minh chứng cho hiệu quả của quá trình đào tạo, hướng dẫn và bồi dưỡng kỹ năng nghề tại nhà trường.

Thành quả của người thầy là sự trưởng thành của học trò

Đối với người thầy dạy nghề, niềm vui không chỉ đến từ những giờ giảng thành công hay những bài kiểm tra đạt điểm cao. Đó còn là khi nhìn thấy học trò từ những người chưa biết sử dụng thiết bị, chưa thành thạo thao tác kỹ thuật, từng bước có thể tự tay hoàn thành một sản phẩm, vận hành máy móc, xử lý tình huống và tự tin khẳng định năng lực nghề nghiệp.

Tại HACTECH, mối quan hệ giữa thầy và trò được vun đắp qua từng giờ thực hành, từng lần sửa lỗi, từng dự án và những trải nghiệm nghề nghiệp cụ thể. Người thầy truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm; người học chủ động khám phá, thực hành và trưởng thành qua mỗi thử thách. Sự tương tác thường xuyên ấy giúp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn được rút ngắn, đồng thời hình thành ở sinh viên tác phong làm việc nghiêm túc, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng với yêu cầu của doanh nghiệp.

Có thể nói, trong đào tạo nghề, dấu ấn của người thầy không chỉ nằm ở những bài giảng mà còn hiện diện trong từng sản phẩm do học trò tạo ra, trong mỗi kỹ năng được hình thành và trong sự tự tin của các em khi bước vào thị trường lao động.

Đằng sau một người thợ lành nghề, một kỹ thuật viên vững chuyên môn hay một nhà thiết kế sáng tạo luôn có sự tận tâm, kiên trì và đồng hành của những người thầy. Đó cũng chính là giá trị bền vững mà đội ngũ giảng viên HACTECH đang từng ngày vun đắp trên hành trình đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật có tay nghề, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và xã hội.